مالفورماسیونهای عروقی مغز و نخاع (Arteriovenous Malformations – AVMs) از جمله ناهنجاریهای مادرزادی سیستم عروقی هستند که در آنها ارتباط غیرطبیعی میان شریانها و وریدها ایجاد میشود. این اختلال میتواند در مغز یا نخاع رخ دهد و موجب تغییر در جریان طبیعی خون، افزایش فشار بر عروق و در برخی موارد خونریزیهای خطرناک عصبی شود.
علائم مالفورماسیونهای عروقی بسته به محل و اندازه ضایعه متفاوت است و ممکن است شامل سردردهای مزمن، تشنج، ضعف یا بیحسی اندامها، اختلالات بینایی، مشکلات تعادلی و در موارد شدید خونریزی مغزی یا نخاعی باشد. بسیاری از این ضایعات تا زمان بروز علائم یا انجام تصویربرداریهای تشخیصی ناشناخته باقی میمانند.
تشخیص این بیماریها با استفاده از روشهای پیشرفتهای مانند امآرآی (MRI)، سیتی آنژیوگرافی (CTA) و آنژیوگرافی مغزی و نخاعی انجام میشود. درمان مالفورماسیونهای عروقی بر اساس محل، اندازه و ویژگیهای ضایعه تعیین شده و ممکن است شامل درمانهای اندوواسکولار (آمبولیزاسیون)، جراحی میکروسکوپی یا رادیوسرجری باشد.
هدف از درمان، کاهش خطر خونریزی، کنترل علائم عصبی و حفظ عملکرد طبیعی مغز و نخاع است. بهرهگیری از روشهای نوین نوروواسکولار اینترونشن امکان درمان بسیاری از این ضایعات را با حداقل تهاجم و عوارض فراهم کرده است.
